W internecie sporo jest poradników opisujących sposoby instalacji systemów z sieci. Niestety mało jest tych opisujących sposoby instalacji bez użycia takich narzędzi jak RIS/WDS/WAIK/ czy ADK. W tym wpisie zaprezentujemy narzędzie pozwalające zainstalować system operacyjny z sieci bez wspomnianych wyżej usług. Narzędziem tym jest mały programik Serva.
Serva jest plikiem exe, który nie wymaga instalacji. Paczkę po pobraniu należy rozpakować do wybranego folderu np. C:\serva\ . Serva wymaga pełnych uprawnień do odczytu / zapisu do swojego katalogu w celu aktualizacji pliku konfiguracyjnego Serva.ini.
Jak twierdzi producent, za pomocą tego programu można z powodzeniem instalować systemy z rodziny Windows m.in.:
- Windows 2000 – Professional/Server/Advanced Server/Datacenter Server
- Windows XP – Home/Tablet PC/Media Center/Professional (x86/x64)
- Windows Server 2003 – Standard/Enterprise/Datacenter/Web (x86/64)
- Windows Vista – Starter/Home Basic/Home Premium/Business/Enterprise/Ultimate (x86/64)
- Windows Server 2008 R2 – Foundation/Standard/Web/Enterprise/Datacenter (x86/64)
- Microsoft Hyper-V Server 2008 R2 (x64)
- Windows Home Server 2011 – Standard/Premium (x86/64)
- Windows Small Business Server 2011 – Essentials/Standard/Premium (x64)
- Windows 7 – Starter/Home Basic/Home Premium/Professional/Enterprise/Ultimate (x86/64)
- Windows 8 upgrade ESD – Pro (x86/64)
- Windows 8 – Basic/Pro/Enterprise (x86/64)
- Windows 8.1 – Basic/Pro/Enterprise (x86/64)
- Windows Server 2012 – Datacenter/Standard/Essentials (x64)
- Windows Server 2012 R2– Datacenter/Standard/Essentials (x64)
- Microsoft Hyper-V Server 2012 (x64)
- Microsoft Hyper-V Server 2012 R2 (x64)
1. Co mamy
Załóżmy, ze mamy komputer PC podłączony do switcha lub routera. Komputer ten posłuży nam jako serwer, to właśnie na nim uruchomiony zostaje specjalna aplikacja. Będziemy tam na przykład przechowywać pliki źródłowe z oprogramowaniem do późniejszej instalacji. Router jest bramą do Internetu (opcjonalnie). Do tego samego urządzenia podłączone są komputery, na których będziemy instalować oprogramowanie.
Karty sieciowe w komputerach docelowych powinny być kompatybilne z PXE.
[tm_message] PXE (ang. Preboot Execution Environment) to tryb pracy, w którym komputer wyposażony w specjalną kartę sieciową łączy się z serwerem obsługującym protokoły DHCP i TFTP, i z niego pobiera system operacyjny. [/tm_message]
2. Konfiguracja komputerów docelowych
Podczas uruchamiania komputera, BIOS określa z jakiego źródła ma zostać załadowane oprogramowanie (boot). Może to być lokalny dysk twardy SATA/PATA, wymienny dysk USB np pendrive lub stacje dysków CD/DVD. Rozruch taki może być wykonany także z sieci. W ostatnim przypadku komputer używa specjalnego oprogramowania zawartego w karcie sieciowej (NIC – ang. Network Interface Card), która jest w stanie pobrać plik plik konfiguracyjny PXE i rozpocząć rozruch / procedurę instalacji bezpośrednio z sieci.
Aby umożliwić komputerowi boot z sieci należy zmienić kolejność bootowania w BIOS, ustawiając jako pierwszą opcję Network, LAN lub Ethernet (w zależności od rodzaju BIOS).
[tm_warning] Po zakończeniu instalacji sieciowej, a przed pierwszym uruchomieniu nowo zainstalowanego systemu operacyjnego, pamiętaj aby zmienić to ustawienie z powrotem do ładowania systemu z dysku twardego. Niezastosowanie zmiany spowoduje powtórzenie procesu ładowania oprogramowania z sieci i instalacji od nowa. [/tm_warning]
3. DHCP vs. proxyDHCP
Aby była możliwa instalacja Windows z sieci komputer docelowy powinien otrzymać kilka ważnych informacji tuż po uruchomieniu.
- adres IP
- maska sieci
- Dodatkowe parametry z DHCP (jeśli istnieją np. brama domyślna)
- Adres IP serwera TFTP, który posiada plik konfiguracyjny PXE
- nazwa pliku konfiguracyjnego PXE
Można to zrealizować za pomocą dwóch rozwiązań.
3.1. proxyDHCP
Pierwsze trzy pozycje są dostarczane z DHCP, dwie ostatnie dostarcza rozszerzenie BOOTP / PXE DHCP.
3.2. DHCP
Serva daje możliwość uruchomienia serwera DHCP. Jeśli w sieci zamiast routera jest np switch wtedy PC na którym jest uruchomiona odpowiednia opcja w Serva będzie pełnił także funkcje serwera DHCP.
Różnice widać gołym okiem. Naszym zdaniem rozwiązanie 1 z proxyDHCP jest znacznie wygodniejsze.
4. Konfiguracja Serva
Początkowy etap instalacji z sieci wymaga transferu plików TFTP, aby go skonfigurować należy uruchomić program Serva (najlepiej z prawami Administratora). Wersja non-supporter pokaże ekran startowy informujący, iż wersja darmowa przeznaczona jest wyłącznie do użytku domowego. Firmy chcące skorzystać dobrodziejstw oferowanych przez ów soft powinny zakupić jego pełną wersję.
Kto nie ma zakupionej wersji Supporter, lub pobrał program do testów, aby uruchomić program powinien nacisnąć przycisk Thanks, not today…
W następnym kroku należy wejść w ustawienia -> przycisk Settings i przejść na zakładkę TFTP
W tym miejscu zaznaczamy pole TFTP Server i określamy katalog, główny dla TFTP. Katalog ten w rzeczywistości będzie repozytorium w którym przechowywane będą wszystkie pliki instalacji systemu Windows. Serva potrzebuje pełne uprawnienia do odczytu / zapisu dla tego katalogu; tj. C:\SERVA_ROOT\
Pora na konfigurację DHCP.
Serva wymaga włączenia usługi BINL (ang. Boot Information Negotiation Layer). BINL jest nie tylko rozszerzeniem protokołu DHCP, ale również zestawem procedur uruchamianych za każdym razem wraz z Serva. Kiedy BINL jest zaznaczony Serva przejmuje kontrolę nad kilkoma parametrami PXE w tym „Boot File” – plik konfiguracyjny (automatycznie ustawia na pxeserva.0). W przypadku gdy samodzielnie zajmiesz się PXE pamiętaj, aby odznaczyć to pole.
Pamiętasz, o czym pisaliśmy wcześniej? Jeśli masz już serwer DHCP (np. router) wybierz proxyDHCP. Dzięki temu nie będziesz musiał określać parametrów związanych z adresacją IP, te okna dialogowe zostaną automatycznie wygaszone.
Zamknij i uruchom ponownie Serva.
Za każdym razem gdy zmienisz ustawienia powinieneś zamknąć i ponownie uruchomić program. Przy ponownym uruchomieniu, zobaczysz że Serva tworzy pustą strukturę swojego repozytorium.
C:\SERVA_ROOT | pxeserva.cfg |-- WIA_RIS | ServaReadme.txt |-- WIA_WDS | ServaReadme.txt |-- WIA_PXE ServaReadme.txt
Nadeszła pora aby skopiować pliki instalacyjne do odpowiednich folderów WIA_RIS i WIA_WDS zgodnie z kilkoma uwagami:
- WIA_RIS może zawierać tylko Windows 2000, XP i Server 2003 (32/64).
- WIA_WDS może zawierać od Windows Vista (32/64) w górę .
- Każda dystrybucja powinna być kopiowana do osobnych folderów 1:1 np z nośnika CD lub DVD
- Nazwy katalogów nie mają znaczenia poza tym, że mogą zawierać tylko znaki ASCII bez spacji.
Po wykonaniu tej operacji struktura katalogów powinna wyglądać mniej więcej tak:
C:\SERVA_ROOT | pxeserva.cfg |-- WIA_RIS | |-- win2000 | | ... | |-- win_xp_32 | | DOCS | | DOTNETFX | | I386 | | SUPPORT | | VALUEADD | | Setup.exe | | AUTORUN.INF | | ... | |-- XP_64 | | ... | |-- win_S2003_64 | ... | |-- WIA_WDS | |-- Vista32 | | ... | |-- win_S2008_64 | | ... | |-- win_7_32 | | ... | |-- W8_32 | | boot | | efi | | sources | | support | | setup.exe | | autorun.inf | | ... | |-- w8_Ent_64 | | ... | |-- S2012_64 ...
5. Udostępniamy foldery
W następnych krokach należy udostępnić foldery WIA_RIS i WIA_WDS pamiętając o tym, że nazwa udziałów powinna być nazwana odpowiednio WIA_RIS_SHARE i WIA_WDS_SHARE przy czym dla WIA_RIS_SHARE należy użyć „Null Session Share”
[tm_warning] Pamiętaj by udostępnić tylko te foldery których potrzebujesz. Jeśli nie będziesz instalować systemów z gałęzi RIS, nie ma potrzeby tworzenia WDS_RIS_SHARE [/tm_warning]
Po udostępnieniu folderów należy ponownie uruchomić Serva. Tym razem podczas uruchamiania Serva przygotuje sobie pliki do instalacji. Cały proces możesz podejrzeć w okienku logów, nie powinien on trwać dłużej niż kilka sekund.
6. Uruchomienie klienta – instalacja Windows z sieci
Uruchamiamy komputer docelowy…. i naszym oczom ukazuje się manu z wyborem systemów.
Po wybraniu odpowiedniej opcji, i naciśnięciu przycisku Enter, rozpocznie się instalacja.